Barış Doster yazdı: ‘Suriye siyasetindeki değişim ve nedenleri’

Gazetemiz müellifi Barış Doster, AKP’nin Suriye siyasetinde son devirde Şam idaresiyle diyalog sinyalleri vermeye başlamasının nedenlerini köşesini taşıdı.

Suriye’yle bağlarda yaşanan değişimin nedenlerini yazısında bir dizi husus ile sıralayan Doster, bölge ülkelerinin Şam’la olağanlaşma adımları atması karşısında Ankara’nın benzeri adımları atmasının kaçınılmaz olduğunu belirtti.

Suriye’de yaşananların Türkiye’deki yol açtığı sonuçlara işaret eden Doster, yapılan harcamalar ve artan asayiş sıkıntıları ile kayıt dışı istihdam karşısında bu durumun sürdürülebilir olmadığının da görüldüğüne dikkat çekti. 

Doster, “Tarih, coğrafya ve iktisat bilmeden yürütülen dış siyasetin başarısız olması kaçınılmazdı. Türkiye, bunu yaşayarak öğrendi. Yanlışın ağır faturasını ise daha uzun yıllar ödeyecek” dedi.

Doster’in yazısı şöyle:

“Türkiye birkaç gündür, iktidarın Suriye siyasetindeki değişimi tartışıyor. Aşikâr ki yeni adımlar da yolda. Pekala, bu keskin değişimin sebebi ne? Tartışalım…

Birincisi, İsrail, Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’yle münasebetlerini olağanlaştırma adımları atan Türkiye’nin, misal adımları Suriye’yle atması kaçınılmazdı.

İkincisi, Türkiye’nin devlet kapasitesinin (siyasi, iktisadi, askeri ve yumuşak güç ögeleri toplamı) bir sonu var. Suriye’deki yanlış dış siyaset, bu sonu çok aşıyordu.  

Üçüncüsü, Suriye’de yaşananlar Türkiye’nin demografik, sosyolojik, politik, ekonomik, diplomatik yapısına çabucak, direkt yansıyordu. Resmi açıklamalara nazaran sayıları 3.6 milyonu bulan süreksiz müdafaa statüsündeki sığınmacılar (bu sayıyı üçle çarpan yorumcular, siyasetçiler, uzmanlar var), demografik yapısı değişen hudut kentlerimiz, artan asayiş problemleri, kayıt dışı istihdam, sığınmacılar için harcanan yaklaşık 100 milyar dolar, Suriyeli muhaliflere verilen takviye dikkate alındığında bu durumun sürdürülebilir olmadığı görüldü.  

Dördüncüsü, yalnızca ulusal değil, bölgesel ve global dinamikler de Suriye’yle olağanlaşmayı dayatıyordu. Bölgesel ölçekte İsrail ve Arap ülkeleri ortasındaki İbrahim Mutabakatları, Arap ülkelerinin Suriye’yle olağanlaşma adımları, İran ve Arap ülkeleri ortasındaki yumuşama bu kapsamda ele alınabilir. Suriye tersi Arap ülkelerinin gücü, Suriye’de rejimi değiştirmeye yetmedi.  

TÜRKİYE’NİN DEĞERLİ YANLIŞLARI NELERDİ?

Beşincisi, global ölçekte ABD’nin zayıflaması, Suriye’ye onca çullanmasına rağmen istediği sonucu alamaması, Türkiye’nin tavrını değiştirmesinde tesirli oldu. ABD, hem direkt hem müttefikleriyle birlikte hem de desteklediği PKK – PYD – YPG ve IŞİD üzere terör örgütleri aracılığıyla Suriye’yi bölmek için çok uğraştı. Başaramadı. ABD içinde bile Suriye’yle temas kurulmasını önerenler var.  

Altıncısı, iktidarın Suriye’de desteklediği rejim aykırısı yapıların gerçekte ne tıp yapılar olduğu, nihayet iktidar tarafından da görüldü. Bunları desteklemek yanlıştı.  

Yedincisi, Türkiye; uzun mühlet desteklediği Müslüman Kardeşler Örgütü’yle de (İhvan) son birkaç yıldır ortasına ara koymaya, faaliyetlerini kısıtlamaya başladığından, Suriye’de bu yapıyı desteklemesinin fayda getirmeyeceğini gördü. 

Sekizincisi, Türkiye; Suriye’de Esad’ı fazla hafife aldı. Halktaki karşılığını küçümsedi. Onun yalnızca Rusya ve İran’ın dayanağıyla ayakta kaldığını, sadece sivil asker bürokrasiye yaslandığını sandı. Yanıldı. Rusya ve İran’ın dayanağı elbet değerli. Lakin Esad; halktan takviye görmese, yalnızca dış dinamikler sayesinde ayakta kalamazdı hem de ülkesine çullanan epey güç karşısında.  

Kısacası tarih, coğrafya ve iktisat bilmeden yürütülen dış siyasetin başarısız olması kaçınılmazdı. Türkiye, bunu yaşayarak öğrendi. Yanlışın ağır faturasını ise daha uzun yıllar ödeyecek.”

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.